De goudvis, een gouden vis!
De goudvis is een gedomesticeerde vorm van een karper uit China, zijn wildlevende voorouder is een heel gewone vis, die wel wordt gegeten. Normaal is hij groen of bruin van kleur, maar een enkele keer komen er rode of goudrode exemplaren voor. De Chinezen verzamelden deze afwijkende exemplaren reeds in 960 n. Chr. en kweekten ze. Rond 1173-1240 werden er reeds goudvissen als huisdier gehouden in aardewerken kommen en in siervijvers. In Japan werden ze in 1500 ingevoerd. Pas twee eeuwen later bereikten ze Europa. Waarschijnlijk bereikte de eerste goudvis Engeland in 1692, aan boord van een schip dat in 1691 uit Macao was vertrokken. In 1750 deden goudvissen hun intrede in Frankrijk, in 1753 of 1754 in Nederland en in 1780 in Duitsland.
In Rusland zwommen in 1791 goudvissen in kommen in de wintertuin van prins Potemkin. De VS moesten tot 1859 op de eerste goudvis wachten. Over de verwantschap van de goudvis is door de specialisten nogal verschillend gedacht. Een van de opvattingen was, dat hij van de kroeskarper afstamt en dat de koperkleurige kroeskarper daar een smalle vorm van is. Volgens de huidige opvattingen is de goudvis Carassius auratus van Aziatische oorsprong en is de koperkleurige kroeskarper C. auratus gibelio een Europese ondersoort. De gewone Europese kroeskarper is een andere soort, C. carassius. Hoewel men meestal denkt dat de goudvis maar een klein visje is, kan hij een gewicht van 9 pond bereiken, maar de als siervissen gekweekte soorten worden zo groot niet. Er bestaan twee typen siergoudvissen, de geschubde en de ongeschubde. Het laatste type heeft transparante schubben, die moeilijk te zien zijn. In het begin zijn de geschubde variëteiten kleurloos, althans rook- of matzilverkleurig. Later komen er zwarte kleuren en weer later wordt het dier rood en/of wit. De 'ongeschubde' vormen missen de metaalglans van het andere type, maar hebben subtielere kleuren, als lavendel en blauw. Ze zijn eerst wit met zwarte puntjes en krijgen reeds snel hun uiteindelijke kleuren. De shubunkin is een mooi voorbeeld van het 'schubloze' type. Hij is blauw met rood en geel of rood en donkerbruin. Ook combinaties van deze kleuren komen voor.
Goud en modder
Het leven van de wilde goudvis is niet opwindender dan dat van zijn gedomesticeerde verwanten. Het natuurlijke voedingsmiddelen is zowel dierlijk als plantaardig. Het eerste bestaat uit watervlooien, zoetwatergarnalen, muggenlarven en wormen (vooral tubifex). Het plantaardig voedingsmiddelen bestaat uit eendekroos en - in het aquarium - de groene algaanslag op de ruiten. Dit menu wordt aangevuld met monden vol modder, waar lang op gekauwd wordt. Het oneetbare deel van de modder wordt weer uitgespuwd en de stukjes van planten en dierlijke resten worden doorgeslikt. Hoe het dier de eetbare van de oneetbare bestanddelen scheidt, is niet helemaal duidelijk.
Voortplanting
In de voortplantingstijd zijn de seksen van mekaar te onderscheiden, doordat het vrouwtje dan gezwollen is door haar eieren en het mannetje wratjes krijgt op zijn kieuwdeksels en op de borstvinnen. Deze wratjes zijn alleen vanuit een bepaalde hoek goed te zien. Het vrouwtje legt tussen mei en augustus 500-1000 eitjes, elk met een lees meer over De goudvis, een gouden vis!
